Türkiye'de yıkıntı atıklarının yönetimi nasıl düzenleniyor?

Türkiye'de yıkıntı atıklarının yönetimi, çevresel sürdürülebilirlik ve halk sağlığı açısından kritik bir öneme sahiptir. Ülkemizin karşılaştığı doğal afetler ve kentsel dönüşüm süreçleri, bu atıkların etkin bir şekilde yönetilmesini zorunlu kılmaktadır. Atıkların toplanması, taşınması ve geri dönüşümü konusunda belirlenen mevzuatlar, sürdürülebilir bir yönetim sisteminin kurulmasına yönelik önemli adımları içermektedir. Ancak mevcut durum, geri dönüşüm oranlarının düşük olması nedeniyle, bu sistemin iyileştirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Türkiye'de yıkıntı atığı yönetimi güncel durumu şu şekildedir:

SKD Türkiye'nin Çalışmaları: İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye), 6 Şubat 2023'teki depremlerin ardından "Kentsel Dönüşüm, Deprem ve Olası Diğer Afetler Sonucunda Oluşacak Yıkıntı Atıklarının Yönetimi Rehberi"ni hazırladı. Bu rehber, yıkıntı atıklarının sağlık, çevre ve güvenlik risklerine karşı yönetimini içeren bir yol haritası sunmaktadır. 

Mevzuat: Yıkıntı atıklarının toplanması, taşınması ve bertarafı ile ilgili esaslar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yönetmeliklerinde belirlenmiştir. Bu yönetmeliklere göre, atık üreticileri oluşan atıkların tüm masraflarını karşılamakla yükümlüdür. 

Atık Miktarı ve İhtiyaçlar: Proje kapsamında Türkiye'de il bazında kentsel dönüşüm sonucunda oluşması beklenen atık miktarı hesaplanmış ve geri dönüşüm tesisleri kurulması gereken şehirler belirlenmiştir. Ayrıca, olası bir afet durumunda bu tesislerin sağlayacağı katkıya ilişkin senaryolar geliştirilmiştir. 

Mevcut Durum: Şu anda Türkiye'de yıkıntı atıklarının sadece %10'u geri dönüştürülebilmektedir. Bu nedenle, geri dönüşüm tesislerinin artırılması ve mevcut altyapının iyileştirilmesi gerekmektedir. 

1. SKD Türkiye'nin Çalışmaları: İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye), 6 Şubat 2023'teki depremlerin ardından "Kentsel Dönüşüm, Deprem ve Olası Diğer Afetler Sonucunda Oluşacak Yıkıntı Atıklarının Yönetimi Rehberi"ni hazırladı. Bu rehber, yıkıntı atıklarının sağlık, çevre ve güvenlik risklerine karşı yönetimini içeren bir yol haritası sunmaktadır. 
2. Mevzuat: Yıkıntı atıklarının toplanması, taşınması ve bertarafı ile ilgili esaslar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yönetmeliklerinde belirlenmiştir. Bu yönetmeliklere göre, atık üreticileri oluşan atıkların tüm masraflarını karşılamakla yükümlüdür. 
3. Atık Miktarı ve İhtiyaçlar: Proje kapsamında Türkiye'de il bazında kentsel dönüşüm sonucunda oluşması beklenen atık miktarı hesaplanmış ve geri dönüşüm tesisleri kurulması gereken şehirler belirlenmiştir. Ayrıca, olası bir afet durumunda bu tesislerin sağlayacağı katkıya ilişkin senaryolar geliştirilmiştir. 
4. Mevcut Durum: Şu anda Türkiye'de yıkıntı atıklarının sadece %10'u geri dönüştürülebilmektedir. Bu nedenle, geri dönüşüm tesislerinin artırılması ve mevcut altyapının iyileştirilmesi gerekmektedir.